شجاع

145

أنيس الناس ( فارسى )

چون اين مراد حاصل شد و حديث در ميان آمد ميل نشست و خاست شود و مشعوف اين معنى باش . مصراع زيرا كه ز كار كار خيزد . بعد از حصول اين مقصد و وصول اين مطلب و كثرت صحبت تعلّق تام و عشق تمام حاصل آيد . حكما عشق را منقسم به دو قسم گردانيده‌اند : فاجىء و انسى . فاجىء آنكه به رؤيت اوّل محبّت حاصل آيد ، و انسى آنكه به نظر اوّل و دؤم محبّت فى الجمله حاصل گردد و به كثرت مصاحبت و تكرار اختلاط مفضى به تعلّق تام و افراط محبّت شود . و اين قسم متعذّر الزّوال است بخلاف قسم اوّل . و او نيز استمرار و تأكيد به انس يابد و از آنست كه صاحب اين تحقيق شيخ سعدى عليه الرّحمة گفته : بيت سعدى به روزگاران مهرى نشسته در دل * بيرون نمىتوان كرد الّا به روزگاران پس اگر به ديدار اوّل خويشتن نگاه دارى و خرد را بر تقاضاى دل مگمارى و او را به شغلى ديگر مشغول دارى و قطع نظر از آن منظور كنى و از ياد خويشش ببرى خلاص ازين زحمت كه از اثر هو [ ى ] است توان يافت و خويشتن را از بلاى عظيم توان رهانيد .